આજના સમયમાં ખેડૂતો બાગાયતી ખેતી કરીને સારી કમાણી કરે છે. ડ્રેગનનું વતન મેક્સિકો છે. પરંતુ તેનું સૌથી વધુ ઉત્પાદન, ચીન, થાઇલેન્ડ, વિયેતનામમાં થાય છે. જ્યારે તેમની માગ અમેરીકા. યુરોપીયન યુનિયનના કેટલાક દેશોમાં છેલ્લા થોડા વર્ષમાં વધી છે. ભારતમાં અને તેમાં ગુજરાતમાં સાહસિક ખેડૂતોએ ડ્રેગન ફ્રૂટનું વાવેતર કચ્છ અને દક્ષિણ ગુજરાતમાં શરૂ કર્યું છે. તેમના અનૂભવ પ્રમાણે આ ફળ સારો નફો રળી આપે છે.

ડ્રેગન ફ્રૂટ બન્ને રેતાળ અને કોરાળું જમીનમાં ઉગે છે. તે કેકેટ્સ પરીવારનું ફળ હોવાથી તેની પાણીની જરૂરીયાત ઓછી હોય છે. બીજ રોપી આ ફળ ઉગાડી શકાય છે.

ડ્રેગન ફ્રુટના કેટલા પ્રકારના હોય છે

(૧) લાલ છાલ સફેદ પલ્પ

(૨) લાલ છાલ લાલ પલ્પ અને

(૩) પીળી છાલ સફેદ પલ્પ

અનુકૂળ વાતાવરણ અને આબોહવા

ઉષ્ણ કટીબંધ આબોહવા અને મહતમ ૨૦૦ સે. થી ૩૦૦ સે. તાપમાન ડ્રેગન ફ્રુટ માટે અનુકૂળ છે. ડ્રેગન ફ્રુટના છોડની તંદુરસ્તી, વિકાસ અને વૃધ્ધિ માટે ૫૦૦ થી ૧૦૦૦ મીમી. સરેરાશ વરસાદ અનુકૂળ રહે છે. જો કે સૂકા પ્રદેશમાં સિચાઇની સુવિધા હોય તો તેમાં ડ્રેગન ફ્રુટનું વાવેતર કરી શકાય છે. વરસાદમાં વધારાનું પાણી ખેતરની બહાર કાઢવાની સુવિધા ન હોય તો થડ અને ફળમાં સડો થવાની શકયતા રહે છે.

ડ્રેગન ફ્રુટનું મહત્વ

ડ્રેગન ફ્રુટમાં ૭૦ થી ૮૦ % જેટલો પલ્પ હોય છે જે ફકત તે જ ખાધ ભાગ છે. ઘણા બધા ચિકિત્સકોનું કહેવુ છે કે તે ડાયાબિટીસ અટકાવે છે, શરીરના ઝેરી દ્રવ્યો ઓછા કરે છે તેમજ કોલેસ્ટેરોલ અને બ્લડ પ્રેશર પણ ઘટાડે છે. તે વિટામીન સી, એન્ટિઓકિસડન્ટ, ફાઇબર, ફોસ્ફરસ અને કેલ્શિયમથી ભરપુર હોય છે. ડ્રેગન ફ્રુટમાંથી દ્યોગિક ઉત્પાદનો જેવા કે રસ, જામ, સીરપ, આઇસ્ક્રીમ, દહી, જેલી, ક્ન્ડી અને પેસ્ટ્રીઝની બનાવટો બનાવી શકાય છે. લાલ અને ગુલાબી ડ્રેગન ફ્રુટનો ઉપયોગ કુદરતી રંગો બનાવવામાં પણ કરવામા આવે છે. આ ઉપરાંત ડ્રેગન ફ્રુટનો ઉપયોગ સલાડ અને તેની કળીઓનો ઉપયોગ સૂપ બનાવવામાાં થાય છે.

રોપણી અને છોડ પસંદગી પદ્ધતિ

ગરમ અને ભેજવાળુ વાતાવરણ ડ્રેગન ફ્રુટના છોડને માફક હોવાથી તેની રોપણી જૂનથી લઇને ઓગસ્ટ સુધી કરી શકાય છે. ડ્રેગન ફ્રુટની રાપણી કટકા વડે કરવામા અવે છે. છોડના સારા વિકાસ માટે ૧૫ સે.મી. થી ૩૦ સે.મીના કટકાનો ઉપયોગ કરવો યોગ્ય ગણાય છે. મૂળના સડામાં રોગને રોકવા માટે, કટકાને ફુગનાશકની માવજત આપી ઠંડી સૂકી જગ્યાએ રાખી ૫ થી ૭ દિવસ પછી નર્સરીમાં રોપણી કરવી જોઈએ. ૩૦ થી ૪૦ દિવસમાં મૂળના ઉદભવ પછી તેને મુખ્ય ખેતરમાં બે હાર વચ્ચે ૪ મીટર અને બે છોડ વચ્ચે ૩ મીટરના અંતરે રોપણી કરવી જોઇએ. ઓછી ફળદ્રુપતા ધરાવતી જમીનમાં બે હાર વચ્ચે ૩ મીટર બે છોડ વચ્ચે ૩ મીટરના અંતરે રોપણી કરવી જોઇએ.

પોષણ વ્યવસ્થા

રોપણી દરમ્યાન ૧૦ થી ૧૦ કિ.ગ્રા. છાણિયું ખાતર અને ૧૦૦ ગ્રામ સિંગલ સુપર ફોસ્ફેટ પ્રત્યેક છોડ દીઠ આપવુ. પ્રથમ બે વર્ષોમાં પ્રતિ છોડ દીઠ ૩૦૦ ગ્રામ નાઇટ્રોજન, ૨૦૦ ગ્રામ ફોસ્ફરસ અને ૨૦૦ ગ્રામ પોટેશિયમ આપવુ. પ્રત્યેક પરિપકવ છોડને દર વર્ષે ૫૪૦ ગ્રામ નાઇટ્રોજન, ૭૨૦ ગ્રામ ફોસ્ફરસ અને ૩૦૦ ગ્રામ પોટેશિયમ આપવુ. પાષકતત્વોની આ માત્રાને ર્વાિષક રૂપે ચાર ડોઝમાં આપવી જોઇએ.

પીયત વ્યવસ્થા

આ પાકને પાણીની ખાસ જરૂરીયાત રહેતી નથી. છોડના લાંબા આય્રુષ્ય માટે પિયતનો ઉપયોગ કરી શકાય છે. સામાન્ય રીતે ફુલ આવવાના સમય પહેલા જમીન સુકી રાખવામા આવે છે. જેને કારણે છોડ પર વધારે ફુલો ખીલે છે. જમીનમાં ભેજને જાળવી રાખવા માટે ટપક પધ્ધતિનો ઉપયોગ કરવો યોગ્ય ગણાય છે.

કાપણી

રોપણીના ૬થી ૯ મહિના બાદ ફળ આવવાનું ચાલુ થાય છે. અપરીપકવ ફળની છાલ ચળકતા લીલા રંગની હોય છે. જે પાકવાના સમયે ધીમે ધીમે લાલ રંગમાં રૂપાંતરિત થવા લાગે છે. ફળોને સૂર્યના તીવ્ર કિરણો અને પક્ષીઓથી રક્ષણ આપવા માટે હવાદાર પેપર બેગનો ઉપયોગ કરવો. પાકની કાપણી માર્કેટની માંગ અનુસાર કરવી ઇચ્છનીય છે. જો માલ સ્થાનિક માર્કેટમાં વેચવાનો હોય તો કાપણી ફળની છાલ લાલ અથવા ગુલાબી રંગની થયા પછી ૩ થી ૪ દિવસે કરવી પણ જો માલ દૂરના માર્કેટમાં વેચવાનો હોય તો કાપણી ફળનો રંગ બદલાયાના ૧ દિવસ પછી કરવી.

ઉત્પાદન

ડ્રેગન ફ્રુટમાં રોપણીના પ્રથમ વર્ષથી જ ફળ આવવાનું ચાલુ થઇ જાય છે. પરંતુ જો સરખી માવજત કરવામાં આવે તો રોપણીના ત્રીજા વર્ષથી સરેરાશ ૧૦ થી ૧૨ ટન જેટલું ઉત્પાદન મેળવી શકાય છે.

સંગ્રહ

ડ્રેગન ફ્રુટને ઓરડાના તાપમાને એટલે કે ૨૫૦ સે. થી ૨૭૦ સે.માં આ ફળને ૫ થી ૭ દિવસ, ૧૮૦ સે. જેટલા ઠંડા તાપમાનમાં ૧૦ થી ૧૨ દિવસ અને ૮૦ સે. તાપમાને ૨૦ થા ૨૨ દિવસ સુધી સંગ્રહ કરીને રાખી શકાય છે.

રોજના બજારભાવ અપડેટ માટે અને ખેતી ને લગતી અવનવી માહિતી માટે અમારા ફેસબુક પેજ ખેડૂત પૂત્ર – Khedut Putra ને લાઈક અને શેર કરો.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here